İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Göz Sağlığını Korumak İçin Yapılması Gerekenler ve Işıklandırma

Göz Sağlığını Korumak İçin Yapılması Gerekenler ve Işıklandırma

goz sagligi isiklandirma aydinlatma

Göz sağlığı ve ışıklandırma, birbirinden ayrılamayacak iki unsurdur. Bu yazımızda, genel göz sağlığından bahsedip, ışıklandırmanın ve özellikle de sarı ışığın gözlerimiz üzerindeki olumlu etkisini inceleyeceğiz. Göz sağlığımızı korumak için neler yapmalıyız sorusuna cevap bulacak, göz sağlığı için yapılması gerekenler neler onu öğreneceksiniz.

Gözlerimiz genel anlamda evreni anlamada ve tanımada en önemli duyu organımızdır. Dış görünüşe çok önem verilen şu zamanda gözlerimizin ne kadar güzel olduğu değil, ne kadar sağlıklı olduğu önemlidir. Başka bir açıdan bakıldığında örneğin beynimizi kimse göremez ancak ne kadar çalıştığı bizi ve insanları daha çok ilgilendirir. Gözlerimize de bu açıdan bakmalıyız.

Gözlerin sağlıklı olmasına engel olan birçok faktör vardır. Bu faktörlerden en etkilisi kullandığımız cep telefonları, bilgisayarlar ve az da olsa televizyonlardır. Diğer faktörler ise beslenme ile ilgili sorunlardır. Göz sağlığı konusunda bilinçli olmak gerekir. İnsanlarda yakını ve uzağı iyi gören bir göz sağlıklı göz olduğu düşünülür. Ancak bu düşünce tam anlamıyla doğru bir düşünce olmaz. Göz sağlığı ile ilgili bilgiler, aşağıdaki gibidir:

Düzenli Göz Doktoru Kontrolleri

Göz sağlığı için tavsiyeler arasında en önemlisi ile başlıyoruz. Gözlerimizin sağlıklı olup olmadığını biz bilemeyiz. Evet, belki uzağı ya da yakını görme sorununuz olmayabilir. Bu kısmen sağlıklı bir gözdür diyebiliriz. Ancak bizim fark edemediğimiz, sadece doktorların fark edebileceği bir göz hastalığımız olabilir. Yavaş yavaş ve sinsice ilerleyen bir göz hastalığımız olma ihtimali çok yüksektir. Yılda 1 kez yaptıracağınız göz muayenesi ile ileride görme kaybına kadar gidebilecek göz sorunlarının önüne geçmiş olursunuz.

Göz Sağlığı ve Doktor Kontrolü

Kendinizi Gözlemleyin

Göz sağlığımızı korumak için nelere dikkat etmeliyiz sorusu, kendi kendimizin doktoru olmak için en önemli adımdır. Bir bireyin her konuda kendini gözlemleyebilmesi ve takip etmesi çok önemlidir. Sağlık konusunda sık sık kendini gözlemleyen bir birey kendinden anormal bir durum olduğunda hemen anlayabilir. Göz konusunda da bu gözlem önemlidir. Gözünüzde normal zamanda rastlamadığınız kızarıklık, şişkinlik, kaşıntı, bulanık görme, yanma, batma, kararma, göz kapağınızın ağırlaşması, çapaklanma, ışıktan etkilenme, ağrı, göz yaşarması vb. birçok durumla karşılaştığınızda ve bu durumu gözlemlediğinizde erken bir müdahale ile büyük göz problemlerinin önüne geçmek mümkündür.

Herhangi bir göz hastalığı tedavisi süresince yine kendinizi gözlemlemeniz çok önemlidir. Tedavinin işe yarayıp yaramadığını veya olası yan etkileri iyi gözlemlersek, tedavi sürecine olumlu katkıda bulunmuş oluruz. Ailede geçmişte göz problemi yaşanıp yaşanmadığı konusunda bilgili olmak da önemli bir konudur.  Geçmişte aileden birinin yaşadığı göz hastalığının, kendinizde de yaşanma olasılığı genetik olarak mümkün olduğundan bu konu önemlidir. 

Göz Sağlığı ve Beslenme

Sağlıklı ve doğru beslenme her uzuvda olduğu gibi göz sağlığı içinde çok önemlidir. Göz sağlığımız için bazı besinler özellikle tüketilmelidir. Havuç ve balık bu besinlerin başında gelir. Göz sağlığına iyi gelen besinler, havuç suyu, portakal suyu, lahana, ıspanak, kavun ve mango göz sağlığı açısından tüketilmesi gereken başlıca diğer besinlerdir. Fazla kilolu bireylerde katarak problemi en çok görülen göz sağlığı hastalığıdır. Bu yüzden genel anlamda dengeli beslenmek önemlidir. Bol su içmek de göz sağlığımız için çok önemli bir konudur. Göz sağlığımız için yediğimiz besinlerden almamız gereken vitamin türü, A vitaminidir.

Sigaradan Uzak Durun

Tüm hastalıkların nedeni olan sigara göz sağlığı açısından da olumsuz etkileri vardır. Eğer sigara içiyorsanız hemen bırakmalısınız. Sarı nokta hastalığı sigaranın neden olduğu önemli göz hastalığıdır. Bunun yanında katarak ve damar sertliğine dayalı görme kaybı hastalığı sigaranın başlıca neden olduğu hastalıklardandır. Gözünüzün canlılığını kaybetmesinin bir numaralı sebebi sigara kullanma alışkanlığıdır. Göz sağlığı için yapılması gerekenler arasında en önemlilerinden biri, sigarayı kesinlikle bırakmaktır.

Göz Sağlığı Bilgisayar Tablet Telefon
Göz sağlığı için, bilgisayar, tablet ve telefon kullanımını azaltabilirsiniz.

Bilgisayar, TV, Cep Telefonu Kullanımını Azaltın

İçinde bulunduğumuz toplumda ve iş hayatında tabletler, bilgisayarlar ve özellikle cep telefonları adeta bizim parçamız olmuş durumdadır. Ancak bu teknolojik aletlere çok bakmak gözde çok önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Bu aletler göze doğrudan olumsuz etkisi olmayabilir. Ancak göz bozukluklarına dolaylı yönden yardımcı olmaktadır. Gözlerin kanlanmasına veya kızarıkların oluşmasına, bulunak görme gibi sorunlara zemin hazırlar.

Güneş Gözlüğünüz de Numaralı Olsun

Özellikle yaz aylarında güneşin zararlı ışınlarından gözlerimizi korumamız gerekir. Bu yüzden güneş gözlüğü kullanmak önemlidir. Ancak güneş gözlüğü alırken sertifikalı güneş gözlüklerini tercih etmeliyiz. Güneş gözlükleri genelde bir aksesuar olarak görüldüğünden genelde şekline önem verilir. Ancak bu davranış yanlıştır. Gözünüze uygun olan ve EN 1836 standartlarına uygun olması daha da önemlidir. Numaralı gözlük kullanmak da gözlerinizin dinlenmesine yardımcı olur. Ancak bu gözlükler doktor kontrolünde dinlendirici diye tabir edilen gözlükler olmalıdır.

Gözlerinizi Dinlendirin

Ara ara gözlerin dinlendirilmesi çok faydalıdır. Yoğun olarak PC’ye bakmak zorunda kalınan durumlarda periyodik olarak -örneğin- her saat başı 5 dakika kadar gözlerinizi yakın objelere bakmaktan uzak tutarak bu gözlerinizi dinlendirebilirsiniz. Pencerenden dışarı bakmak bu konuda sizi rahatlatacaktır.

Makyaj Yaparken Dikkat Edin

Kadınların vazgeçemediği şeylerden biri makyajdır. Özellikle gözlerin etrafına yapılan makyajlar gözlere zarar vermektedir. Bu yüzden tarihi geçmiş makyaj malzemelerinden uzak durmak gerekir. Lens kullanımına da dikkat etmeniz gereklidir. Bu konuda hijyene önem verilmelidir. Lensi takarken elimizin temiz olması ve gece yatarken çıkartma gibi dikkat edilmesi gereken davranışlara önem verilmelidir.

Koruyucu Gözlük Kullanın

Tozlu iş ortamında çalışanlar, tamirat ve kimyasal madde ile ilgili iş yapan bireyler göze yaralanmaları ve kimyasal maddeye maruz kalmadan dolayı oluşan hastalıklardan korunmak için koruyucu gözlük kullanmalıdır. Koruyucu gözlükler polikarbonat plastikten olursa daha sağlıklı ve koruyucudur.

Uyku Düzeni

Yeterince uyumamak, gereğinden fazla uyumak ve zamansız uyumak göz problemlerine neden olabilir. Günde 7-8 saat yapacağımız gece uykusu ve 1 saatlik öğle uykusu gözlerimizin dinlemesine yardımcı olur.

Sarı Işık mı Beyaz Işık mı Daha İyi?

Sarı ışık mavi ışık farklılığı şeklinde de bildiğimiz, beyaz ışığın mı yoksa sarı ışığın mı gözlerimiz için daha faydalı olduğu tartışması, göz sağlığı için çok önemli konulardan biridir.

Gözlerimiz her gün farklı renklerde ışığa maruz kalıyor. Renk spektrumuna benzer şekilde, her rengin kendine özgü bir dalga boyu vardır. Görünür ışıktan bahsettiğimizde, aslında farklı uzunluklarda dalga boylarından oluşan bir koleksiyondan bahsediyoruz, örneğin mavi ışığın kısa dalga boyları varken kırmızının uzun dalga boyları vardır. Her rengin gözümüz ve göz sağlığımız üzerinde farklı bir etkisi olabilir.

Göz Sağlığı İçin Sarı Işık Faydalıdır
Göz sağlığı ve ışıklandırma için, güneş ışığı tonları faydalıdır.

Mavi ışık, ışık spektrumunun özellikle yararlı bir parçasıdır ve biyolojik saatimizi düzenlememize yardımcı olur, böylece ne zaman uyuyacağımızı ve ne zaman uyanacağımızı biliriz. Mavi ışık terapisi, gün ışığı eksikliğinden kaynaklanan bir depresyon türü olan SAD’e de yardımcı olabilir ve hatta bir antidepresan olarak etkili olabilir. Bununla birlikte, mavi ışıktan gelen fayda, büyük ölçüde dijital cihazların ve LED’lerin günlük kullanımı ve flüoresan ampullere maruz kalma nedeniyle, ona aşırı maruz kalmamızla azalabilir. Göz sağlığı ve ışıklandırma konusunda, kaçınmamız gereken ışık türlerinden biri mavi ışık. Özellikle ofis ortamlarında kullanılan beyaz ışık da, yoğun olarak mavi ışık barındırır.

Mavi ışık gün boyunca dikkati ve ruh halini artırırken, geceleri mavi ışığa maruz kalmak melatonin salgılanmasını azaltır ve sirkadiyen uyanıklık ve uyuma ritmini bozar; bu da hafıza, ruh hali ve hormonal dengeyi düzenlemeye yardımcı olur. Mavi ışığa maruz kalmaya bağlı olarak gecikmiş melatonin üretimi, uykusuzluktan daha fazla soruna neden olabilir: Önemli ölçüde retina stresi ve toksisite oluştururken kan basıncı, diyabet ve migren baş ağrıları da dahil olmak üzere birçok sağlık sorununuzun kaynağı uyku düzeninizle ilgili olabilir. Sarı ışık migren için en az zararlı ışık türü olarak da bilinmektedir.

Mavi ışığın olumsuz etkilerinin miktarını azaltmanın iyi bir yolu, bilgisayar ekranları, akıllı telefonlar ve günlük olarak kullandığımız diğer birçok cihaz gibi mavi ışık üreten cihazları kullanmak için harcanan zamanı azaltmak olabilir.  İşiniz bütün gün bilgisayar başında oturmanızı gerektiriyorsa, mavi ışık miktarını azaltmanın iyi bir yolu bir ekran filtresi kullanmaktır. 

Bilgisayarlar için ekran filtreleri, mavi ışığın etkisini azaltmanın bir yoludur. Ayrıca beyaz floresan tüpleri ve LED ışıkları sıcak beyaz tüpler, halojen ışıklar veya akkor lambalarla değiştirebilirsiniz. Yatmadan hemen önce cep telefonu, tablet ve dizüstü bilgisayar kullanımının azaltılması da mavi ışığın olumsuz etkilerini en aza indirmeye yardımcı olmalıdır. Gece kulüplerinde ve barlarda yaygın olan “siyah ışık” tüplerinin de potansiyel olarak zararlı mavi ışık yayabileceğini unutmayın.

Göz Sağlığı Sarı Işık
Sarı ışığın, en iyi kontrastı sağladığı için aşırı mavi ışığa maruz kalan hastaların retinalarını korumada etkili olduğu kanıtlanmıştır.

Gözlerinizi etkileyebilecek diğer renkli ışıklar yeşil ışıklar ve sarı ışıklardır. Yeşil ışıklar, sirkadiyen ritmi düzenlemeye yardımcı olabilir. Mavi ışıkta da olduğu gibi geceleri yeşil ışığa aşırı maruz kalma, saati sıfırlayarak doğal ritmi bozabilir. Sarı ışığın, en iyi kontrastı sağladığı için aşırı mavi ışığa maruz kalan hastaların retinalarını korumada etkili olduğu kanıtlanmıştır. Sarı lensli güneş gözlükleri sadece UV’yi değil mavi ışığı da filtrelemede çok etkili olabilir. Gözün lensi, mavi ışığı filtrelemeye yardımcı olmak için doğal olarak yaşla birlikte sarımsı bir renk alır.

Sağlıklı Gözler İçin Işıklandırma İpuçları Listesi

Özellikle evde ışıklandırma, zamanımızın çoğunu geçirdiğimiz ofis ortamı ışıklandırma konusuna göre daha önemlidir çünkü ev, dinlenme alanımızdır. Göz sağlığını düşünüyorsak, herhangi bir odayı ışıklandırma tek başına yeterli olmayacaktır, çünkü odalar arasında sık sık gelip gittiğimiz için, kötü ışıklandırma yapılan yer, yine sağlığımızı olumsuz etkileyecektir. O nedenle, ışıklandırmayı bir bütün olarak düşünmeliyiz. Göz sağlığı ve ışıklandırma püf noktalarını sizin için paylaştık:

  • İşte ve evde doğal ışık kullanımını artırın. Çoğu evde ve hatta evde güneşin UV ışınlarından korumak için UV ışınlarına dayanıklı cam vardır. Perde ve panjurları açın ve uygun olduğunda elektrik lambalarını kapatın. Göz sağlığı ve ışıklandırma konusunda, doğal ışık ilk yardımcınızdır.
  • Karanlık bir odada uzun süre televizyon izlemekten kaçının. Karanlıkta TV seyretmeyi seviyorsanız, televizyonunuzun arkasında bir ortam arka ışığı kullanın. Bu, göz yorgunluğunu önlemeye yardımcı olur.
  • Yerden aydınlatma, akşamları sizi daha rahat hissettirecektir. Yerden ışıklandırma yapmak için gerekirse lambader gibi ışıklandırma birimleri kullanabilirsiniz.
  • Ampul seçerken LED ışıklandırma önceliğiniz olsun. Bunda da güneş ışığı renklerine sahip, gün ışığı ampullerini tercih etmeye dikkat edin. Bu renkler, beyaz ışığa göre daha doğaldır ve insan psikolojisini olumlu yönde etkiler.