Artık yıl hesaplama, Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşünü tam olarak 365 gün 6 saatte tamamlamasından kaynaklanan zaman farkını dengelemek için kullanılır. 4 yılda bir uygulanır ve bu yıllar 366 gün olarak kabul edilip Şubat ayına 1 gün eklenerek 29 gün çekmesi sağlanır.
Genel olarak, 4’e tam bölünebilen yıllar artık yıl olarak kabul edilir. Ancak bu kuralın bir istisnası vardır: Yüzyıl dönümleri olan yıllar (örneğin 1700, 1800, 1900) sadece 400’e de tam bölünüyorsa artık yıl sayılır.
Artık Yıl Hesaplama Nasıl Yapılır?
1. Yöntem ( Artık Yıl Hesaplama 4. Sınıf ):
Artık yıl hesaplama, 4 haneli yılın son 2 hanesine bakarak yapılır. Son 2 hanenin, 4’e bölünüp bölünmediğini kontrol ederiz ve bu bize yılın artık yıl olup olmadığını söyler. Örnek:
2021 artık yıl mıdır? Son iki haneye bakıyoruz, 21. 21’i dörde böldüğümüzde, kalan 1 olduğu için, 2021 artık yıl değildir. Başka bir deyişle, 2021 ÷ 4 işlemi, 4’e tam bölünmediği için artık yıl değildir.
2020 yılını hesaplayalım. 20 ÷ 4 = 5 olduğu ve tam bölündüğü için, 2020 artık yıl idi.
2. Yöntem:
Bu yöntem biraz daha karmaşıktır ama daha garantili bir yöntemdir. Aşama aşama ilerleyelim:
a) Öncelikle yılın 4’e tam bölünüp bölünmediğine bakarız:
2020 ÷ 4 = 505 tam bölünüyor. O zaman ikinci adıma geçebiliriz:
b) Yıl, 4’e tam bölündüğü halde, 100’e de tam bölünüyorsa, o zaman artık yıl değildir.
2020 ÷ 100 işlemi kalansız bölünmediği için, 2020 artık yıl sayılır. Eğer tam bölünseydi, o zaman 2020 artık yıl değildir diyecektik.
Bu işlemin tek bir istisnası vardır, o da 4’e tam bölünüp 100’e de tam bölündüğü halde, 400’e de bölünebilen yıllar, artık yıldır. Bu koşul, her zaman aranmaz. 2000 ve 2400 gibi yıllar, 100’e de bölünebildiği halde, 400’e bölündüğü için, artık yıl sayılır. Bu artık yıl hesaplama yöntemi biraz karışıktır ve daha çok bilgisayar mühendisliği alanında kullanılır. Siz, kesin sonuç almak istiyorsanız, ilk yöntemi kullanabilirsiniz.
Aşağıdaki tabloda, 1900 ve 3000 yılları arasındaki tüm artık yılları bulabilirsiniz (sıradaki artık yıl 2028 yılıdır):
| 1900 | 1904 | 1908 | 1912 | 1916 | 1920 | 1924 | 1928 | 1932 | 1936 |
| 1940 | 1944 | 1948 | 1952 | 1956 | 1960 | 1964 | 1968 | 1972 | 1976 |
| 1980 | 1984 | 1988 | 1992 | 1996 | 2000 | 2004 | 2008 | 2016 | 2020 |
| 2024 | 2028 | 2032 | 2036 | 2040 | 2044 | 2048 | 2052 | 2056 | 2060 |
| 2064 | 2068 | 2072 | 2076 | 2080 | 2084 | 2088 | 2092 | 2096 | 2100 |
| 2104 | 2108 | 2112 | 2116 | 2120 | 2124 | 2128 | 2132 | 2136 | 2140 |
| 2144 | 2148 | 2152 | 2156 | 2160 | 2164 | 2168 | 2172 | 2176 | 2180 |
| 2184 | 2188 | 2192 | 2196 | 2200 | 2204 | 2208 | 2212 | 2216 | 2220 |
| 2224 | 2228 | 2232 | 2236 | 2240 | 2244 | 2248 | 2252 | 2256 | 2260 |
| 2264 | 2268 | 2272 | 2276 | 2280 | 2284 | 2288 | 2292 | 2296 | 2300 |
| 2304 | 2308 | 2312 | 2316 | 2320 | 2324 | 2328 | 2332 | 2336 | 2340 |
| 2344 | 2348 | 2352 | 2356 | 2360 | 2364 | 2368 | 2372 | 2376 | 2380 |
| 2384 | 2388 | 2392 | 2396 | 2400 | 2404 | 2408 | 2412 | 2416 | 2420 |
| 2424 | 2428 | 2432 | 2436 | 2440 | 2444 | 2448 | 2452 | 2456 | 2460 |
| 2464 | 2468 | 2472 | 2476 | 2480 | 2484 | 2488 | 2492 | 2496 | 2500 |
| 2504 | 2508 | 2512 | 2516 | 2520 | 2524 | 2528 | 2532 | 2536 | 2540 |
| 2544 | 2548 | 2552 | 2556 | 2560 | 2564 | 2568 | 2572 | 2576 | 2580 |
| 2584 | 2588 | 2592 | 2596 | 2600 | 2604 | 2608 | 2612 | 2616 | 2620 |
| 2624 | 2628 | 2632 | 2636 | 2640 | 2644 | 2648 | 2652 | 2656 | 2660 |
| 2664 | 2668 | 2672 | 2676 | 2680 | 2684 | 2688 | 2692 | 2696 | 2700 |
| 2704 | 2708 | 2712 | 2716 | 2720 | 2724 | 2728 | 2732 | 2736 | 2740 |
| 2744 | 2748 | 2752 | 2756 | 2760 | 2764 | 2768 | 2772 | 2776 | 2780 |
| 2784 | 2788 | 2792 | 2796 | 2800 | 2804 | 2808 | 2812 | 2816 | 2820 |
| 2824 | 2828 | 2832 | 2836 | 2840 | 2844 | 2848 | 2852 | 2856 | 2860 |
| 2864 | 2868 | 2872 | 2876 | 2880 | 2884 | 2888 | 2892 | 2896 | 2900 |
| 2904 | 2908 | 2912 | 2916 | 2920 | 2924 | 2928 | 2932 | 2936 | 2940 |
| 2944 | 2948 | 2952 | 2956 | 2960 | 2964 | 2968 | 2972 | 2976 | 2980 |
| 2984 | 2988 | 2992 | 2996 | 3000 |
Not: Yukarıdaki tabloda koyu ile gösterilen yıllar, artık yıl değildir.
2100 Neden Artık Yıl Değil?
2100 yılı, 100’e tam bölünebildiği halde 400’e tam bölünemez. Bu nedenle, 2100 yılı artık yıl değildir ve Şubat ayı 28 gün çekecektir. Bu uygulama, takvim ile astronomik yıl arasındaki uyumsuzluğu en aza indirmek için gereklidir.
