İşe iade davası açmak isteyen işçilerin en çok merak ettiği konulardan biri, dava açma süresi ve arabuluculuk zorunluluğudur. Çalışanlar sıkça şu soruları yöneltmektedir:
- “İşe iade davası açmak için ne kadar sürem var?”
- “İşe iade davasında arabulucuya gitmek zorunlu mu?”
- “Arabuluculukta anlaşamazsak ne olacak?”
- “Hak düşürücü süre nedir, kaçırılırsa dava açılabilir mi?”
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi, işten çıkarılan işçinin haklarını korumak için belirli bir süre öngörmüştür. Eğer bu süreler içinde hareket edilmezse, işçi dava açma hakkını tamamen kaybeder. Dolayısıyla, işe iade davası sürecinde hem hak düşürücü süreye dikkat etmek hem de arabuluculuk başvurusunu zamanında yapmak hayati öneme sahiptir.
Hak Düşürücü Sürenin Önemi
İşe iade davası açmak isteyen işçiler için en kritik nokta, hak düşürücü süreye dikkat etmektir. İşten çıkarıldığını öğrenen işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre kesin olup, geçmesi halinde dava açma hakkı tamamen ortadan kalkar.
Sıkça sorulan sorular arasında şunlar vardır:
- “Bir ayı kaçırırsam dava açabilir miyim?” → Hayır, süre hak düşürücü olduğundan dava açma imkânı kalmaz.
- “İşveren gerekçe göstermeden işten çıkardı, süre yine aynı mı?” → Evet, gerekçeli veya gerekçesiz fesih fark etmez, 1 aylık süre içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
Hak düşürücü süre, işçinin dava açma hakkını tamamen ortadan kaldırdığı için hem işçiler hem de avukatlar açısından en çok dikkat edilmesi gereken noktadır.
Arabuluculuk Zorunluluğu
01.01.2018 tarihinde yapılan düzenleme ile işe iade davalarında arabuluculuk artık zorunlu hale getirilmiştir. Yani işçi, doğrudan mahkemeye gidemez; önce arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde yapılmalıdır.
Sıkça sorulan sorular arasında şu öne çıkar:
- “Arabuluculukta anlaşamazsak dava açabilir miyim?” → Evet, arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesine dava açılabilir.
- “Arabuluculuk görüşmelerine işveren gelmezse ne olur?” → Bu durumda süreç olumsuz sonuçlanır ve işçi yine dava açma hakkını kullanabilir.
Arabuluculuk süreci, tarafların daha hızlı ve düşük maliyetle çözüm bulmasını amaçlasa da, çoğu zaman anlaşma sağlanamamakta ve süreç mahkemeye taşınmaktadır.
Arabuluculuk Sonrası Dava Açma Süresi
İşe iade davası açabilmek için arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra da belirli bir süreye dikkat edilmesi gerekir. Arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanağın tarihinden itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.
Sıkça sorulan sorular arasında şunlar vardır:
- “Arabuluculukta tutanak tutuldu, dava açmak için kaç günüm var?” → 2 hafta. Bu süre içinde dava açılmazsa, işçi artık işe iade hakkını kullanamaz.
- “Arabuluculukta anlaşmaya vardık ama işveren sözünü tutmadı, yine dava açabilir miyim?” → Evet, işveren arabuluculukta verdiği taahhütleri yerine getirmezse, işçi dava yoluna başvurabilir.
Bu noktada unutulmaması gereken husus, hem 1 aylık arabuluculuk başvuru süresinin hem de 2 haftalık dava açma süresinin hak düşürücü nitelikte olduğudur. Yani bu süreler kesin olup, kaçırılması halinde dava hakkı kaybolur.
Kaynak
Bu bölümde verilen bilgiler, yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayınıza ilişkin kesin değerlendirme için bir avukata danışmanız gerekmektedir. Daha ayrıntılı bilgi için Mustafa Kök Avukatlık Bürosu’nun ilgili sayfasını ziyaret edebilirsiniz: İşe İade Davası – Av. Mustafa Kök
