Urartular, Anadolu’nun antik medeniyetleri arasında iz bırakan, kültürel ve teknolojik alanda yenilikleriyle öne çıkan bir uygarlıktır. Bu medeniyetin mimari ustalığı, gelişmiş yönetim sistemleri ve sanat alanındaki icatları, tarih boyunca pek çok medeniyete ilham kaynağı olmuş; Urartuların insanlık tarihine katkıları ise günümüzde hala bilim insanları ve tarih meraklıları tarafından titizlikle incelenmektedir.
Yazımızda, Urartu’nun yaşam tarzı, inşa ettiği etkileyici yapılar ve toplumsal düzeni üzerinden, onların tarihimize bıraktığı kalıcı izleri ve medeniyetimize kattığı değerleri detaylarıyla ele alacağız.
Urartuların İnsanlık Tarihine Katkıları
Urartular, Van Gölü çevresinde kurulmuş, Tuşpa ( Van) merkezli bir uygarlıktır. Özellikle madencilik ve sulama metodlarıyla öne çıkan bu uyarlığın insanlık tarihine çeşitli alanlarda birçok katkısı bulunduğu bilinmektedir. Dilerseniz şimdi bu katkıları birlikte öğrenelim:
- Urartu Medeniyeti, tarım ve hayvancılıkla uğraşmıştır.
- Kuruldukları bölgenin denize uzak olması ve karasal iklime sahip olması tarım yapmayı zor hale getirmekteydi. Tarıma önem veren bu medeniyet bu sebeplerle tarım yapmaktan vazgeçmek yerine çözüm yolları geliştirmeyi tercih etti. Böylece çeşitli su kanalları, su bentleri ve göletler inşa ettiler.
- Urartular, tarımda kullanmak üzere inşa ettikleri bu su kanalları, göletler ve su bantları ile verimli toprakları işlemeyi ve kentlerde oturan halkın refah seviyesini arttırmayı başarmışlardır.
- Günümüze kadar ulaşan bu yapılar mühendislik açısından çok gelişmiştir. Öyle ki, bunlardan biri olan Şamran Su Kanalı dünya su mühendisliği harikası olarak bilinmektedir. Araştırmacılardan edinilen bilgilere göre Urartu Medeniyeti’nin yaptığı bu baraj, gölet ve sulama kanallarına dünyanın hiçbir yerinde rastlanmamıştır ve eşi benzeri bulunmamaktadır.
- Urartular mimari açıdan çok gelişmiş bir medeniyettir. Kuruldukları bölge zorlu arazi şartlarına sahiptir ve yüksek bir bölge olması kentleşmeyi zorlaştırmaktadır. Buna karşılık kurdukları kentler en belirgin özellikleriyle yıllar sonrasına kadar ulaşmıştır. Kayalık bölgelere bile göz kamaştırıcı kaleler, tapınaklar, saraylar inşa etmişlerdir.
- Bu medeniyetin geliştiği başka bir alan madenciliktir. Topraklarından çıkan madenler sayesinde bu alanda gelişim göstermeye elverişli hale gelmişlerdir. Zengin maden kaynaklarından yararlanmayı bilen bu medeniyet; yaptıkları yüzük, bilezik, kemer, orak, hançer ve balta gibi eşyalarla maden sanatında ne kadar geliştiklerini kanıtlamaktadır.
- Urartular tüm bunların yanında, kaya işçiliğini ilk bulan medeniyet olarak bilinmektedirler. Bulundukları bölgede ve çevresinde metal işleme yapmışlar ve bu alanda da belirli bir yol kat ederek diğer uygarlıkları etkilemişlerdir.
- Seramik alanında da insanlık tarihine katkıda bulunmuşlardır. Kullandıkları seramik üretim tekniği yüzyıllar öncesinden günümüze kadar ulaşmıştır.
- Bu medeniyetten günümüze kalan birçok kabartma ve tarihi eser bulunmaktadır. Süsleme için kullandıkları figürler günümüze kadar ulaşmış ve halen kullanılmaktadır.
